19 października (czwartek)

www.zarzadca.pl

NAWIGACJA KomentarzePomoc dla poszkodowanych wzbogaci ubezpieczyciela

Pomoc dla poszkodowanych wzbogaci ubezpieczyciela

 

 pomoc poszkodowanym

Na pomocy publicznej i zbiórkach charytatywnych dla poszkodowanych w klęskach żywiołowych korzystały przede wszystkim towarzystwa ubezpieczeniowe, które  bezprawnie pomniejszały  wypłacane odszkodowania o kwoty uzyskane w ramach pomocy. Proceder trwał latami, a w grę wchodzą  miliony złotych.

 

 

 

Ekstremalne zjawiska pogodowe w naszym kraju są coraz częstsze, na co nie jesteśmy jeszcze ani mentalnie, ani logistycznie przygotowani. Zresztą poza usprawnieniem systemu wczesnego ostrzegania  niewiele da się chyba zrobić. Należy w szczególności skoncentrować się na ratowaniu ludzi, natomiast mienie trudniej ochronić. W tej sytuacji państwo coraz więcej środków przeznacza na pomoc publiczną poszkodowanym. 

 

 

Przykładowo, jak wynika z raportu NIK-u w samym tylko 2010 roku na wsparcie dla 37 tys. powodzian wydano  ok. 570 mln zł., z czego  382 mln zł przeznaczono na naprawę zniszczeń w ponad 14 tys. budynkach i mieszkaniach, a podobnych akcji pomocowych ze środków publicznych jest przecież coraz więcej, jednak straty osób, które często utraciły dorobek życia są dla nich wręcz niemożliwe do udźwignięcia.

 

 

Okazuje się, że na pomocy udzielanej poszkodowanym  bogaciły się niektóre towarzystwa ubezpieczeniowe, ponieważ od należności z tytułu odszkodowań, które powinny wypłacić swoim klientom,  odejmowały środki  przyznawane im w ramach pomocy publicznej.  W rezultacie osobom tym wypłacano  mniej,  aniżeli by im się należało. Co ciekawe towarzystwa mimo, że pomniejszały kwotę ubezpieczenia, to nie zwracały już składek, a przecież dotacje pochodziły z budżetu a nie z kasy ubezpieczyciela. Innymi słowy – inkasowały swoje, ale gdy szkoda rzeczywiście powstała – należność poszkodowanego pomniejszały o to, co ten uzyskał z innych źródeł.

 

 

Ubezpieczyciele dla uzasadnienia takich praktyk powoływali się na  art. 8241 par. 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym suma pieniężna wypłacona przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody. Odszkodowanie ubezpieczeniowe nie może zatem wynosić więcej, aniżeli szkoda wyrządzona w ubezpieczonym mieniu w następstwie wypadku przewidzianego w umowie ubezpieczenia, wszelka bowiem nadwyżka oznaczałaby bezpodstawne wzbogacenie, przekreślające istotę i cel gospodarczy ubezpieczenia majątkowego.

 

Przepis ten opiera się na słusznej poniekąd zasadzie wypracowanej  jeszcze w okresie średniowiecza w ubezpieczeniach morskich, która pozwoliła na „wyodrębnienie umowy ubezpieczenia od umów typowo losowych, jak gra, zakład i loteria, oraz pozwoliła na określenie społeczno – gospodarczych funkcji ubezpieczeń majątkowych polegających na kompensowaniu szkód losowych” (por. Komentarz do Kodeksu cywilnego, G. Bieniek, H. Ciepła, Lexis Nexis, s. 770 ).

 

Nie może mieć on jednak zastosowania do opisanej powyżej sytuacji i prowadzić do redukcji odszkodowania, ponieważ  na gruncie przepisów prawa cywilnego nie ma regulacji, które dopuszczałyby kompensację świadczeń wypłacanych na podstawie różnych tytułów prawnych. To, że poszkodowany uzyskał dotację z budżetu państwa, czy ze zbiórek charytatywnych nie może prowadzić do redukcji zobowiązań ubezpieczyciela.

 

 

Na bezprawność takich praktyk wskazuje m.in. orzecznictwo Sądu Najwyższego, m.in. uchwała z dnia 14 września 2016 r. (sygn. akt: III CZP 35/16, http://www.zarzadca.pl/prawo/orzecznictwo-sadowe/3072-ubezpieczenia-iii-czp-35-16-ubezpieczenie-budynku), w której udzielając odpowiedzi na pytanie prawne Sądu Okręgowego:

 

 

"Czy zasiłek celowy przyznany na podstawie art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2014 r. o pomocy społecznej bezzwrotnie osobie, która poniosła straty w wyniku klęski żywiołowej, podlega zaliczeniu na poczet świadczenia z umowy ubezpieczenia budynku wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych, zawartej na podstawie art. 59 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych?"

 

podjął uchwałę:

 

Bezzwrotny zasiłek celowy przyznany na podstawie art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2014 r. o pomocy społecznej (jedn. tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 930) nie podlega zaliczeniu na poczet świadczenia z umowy obowiązkowego ubezpieczenia budynków wchodzących w skład gospodarstw rolnych od ognia i innych zdarzeń losowych (art. 59 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 392 ze zm.).

 

Sprawa, w związku z  którą zapadło to orzeczenie toczyła się przeciwko ubezpieczycielowi, który zamiast wypłacić pełną kwotę ubezpieczenia pomniejszył ją o uzyskaną dotację.

Pewien rolnik został poszkodowany w czasie powodzi, któremu woda zniszczyła zabudowania.  Na pokrycie kosztów związanych z remontem otrzymał  ze środków publicznych zasiłek celowy  (na podstawie art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 930; dalej „u.p.s.”).

 

Wystąpił także o wypłatę odszkodowania do swojego ubezpieczyciela, w końcu miał z nim zawartą umowę w ramach obowiązkowego ubezpieczenia budynków wchodzących w skład gospodarstw rolnych od ognia i innych zdarzeń losowych, zawartej na podstawie art. 59 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 392 ze zm.; dalej; u.o.o.”).

 

Tymczasem Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. w Warszawie, bo to u niego rolnik wykupił polisę,  wypłacił tylko część należnego mu odszkodowania, ponieważ pomniejszył je o bezzwrotny zasiłek  uzyskany z pomocy społecznej.  Taka praktyka jest jednak niedopuszczalna, ponieważ, jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu cytowanej powyżej uchwały:  „Spełnienie świadczenia w postaci zasiłku celowego nie ma na celu zwolnienia ubezpieczyciela od obowiązku wypłaty odszkodowania, lecz nieodpłatne przysporzenie korzyści uprawnionemu, zaś zakład ubezpieczeń spełniając swoje świadczenie umarza jedynie swoje własne zobowiązanie wobec ubezpieczonego. Nie można też pominąć, że organ administracji nie może w drodze roszczenia regresowego uzyskać od ubezpieczyciela zobowiązanego do wypłaty odszkodowania zwrotu zasiłku wypłaconego ze środków publicznych.” (por. uchwała SN z 14.09.2016 r., sygn. akt: III CZP 35/16, http://www.zarzadca.pl/prawo/orzecznictwo-sadowe/3072-ubezpieczenia-iii-czp-35-16-ubezpieczenie-budynku ).

 

Praktyki towarzystw ubezpieczeniowych ( nie wszystkich!) były zatem bezprawne i prowadziły do bezpodstawnego ich wzbogacenia, to bogacenie  następowało kosztem ubezpieczonych, jednak de facto zaoszczędzone kwoty pochodziły z publicznych dotacji.  Roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia przedawniają się w długim, bo aż 10 -letnim okresie, dlatego są duże szanse na odzyskanie tych pieniędzy, jednak w pierwszej kolejności należałoby ustalić  jakie sumy z kieszeni podatnika trafiły do kas ubezpieczycieli i którzy konkretnie ubezpieczycie w ten sposób działają, podanie tych danych do publicznej wiadomości miałoby i tę niewątpliwą zaletę, jaka jest weryfikacja  rynku ubezpieczeń. 

 

 

 

 

 Anna Kondrasiuk

 

Portal Informacyjny Zarządca

logo

zarzadca

 

  

                                                                                                                     

 

Zamów poradę prawną

Wyślij pytanie do bezpłatnej wyceny

       

Porada Prawna

      
Informacja prawna nie wymagająca analizy dokumentacji, udzielenie odpowiedzi na pytanie uzupełnione o poglądy orzecznictwa w zakresie dotyczącym gospodarowania nieruchomościami, funkcjonowania wspólnot mieszkaniowych, spółdzielni mieszkaniowych i prawa rzeczowego uwzględniająca poglądy doktryny oraz orzecznictwa.    
 

 



Zamów opinię prawną

 Kompleksowa analiza prawna

   

Opinia prawna

  
Kompleksowa analiza prawna przedstawionego zagadnienia z zakresu gospodarowania nieruchomościami, funkcjonowania wspólnot mieszkaniowych, spółdzielni mieszkaniowych i prawa rzeczowego uwzględniająca poglądy doktryny oraz orzecznictwa.      

 


Zamów dokument

Redagowanie projektów uchwał, umów

     

Zamów dokument

  
Sporządzenie dokumentów z zakresu gospodarowania nieruchomościami, funkcjonowania wspólnot mieszkaniowych, spółdzielni mieszkaniowych i prawa rzeczowego, w szczególności redagowanie projektów umów, uchwał, pism procesowych, i innych pism oraz wniosków i oświadczeń.       

 

 

 

 

 

 

 

 

 


forum wspólnot mieszkaniowych

 

 

Blogi

 

Dyskusja dostępna również na forum www.zarzadca.eu

Dodaj komentarz

Dodając komentarz zgadzasz się z postanowieniami regulaminu.

Kod antyspamowy
Odśwież

Księgi wieczyste online

Księgi wieczyste online

 

Ministerstwo Sprawiedliwości uruchomiło dostęp do przeglądania ksiąg wieczystych online.

Księgi wieczyste w internecie:

http://ekw.ms.gov.pl