ZARZĄDCA.pl

Sygn. akt  I ACa  181/11  



WYROK W  IMIENIU  RZECZYPOSPOLITEJ  POLSKIEJ
Dnia 8 lipca 2011 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący – Sędzia SA    – Maria Szulc
Sędzia  SA    – Zbigniew Cendrowski /spr./
Sędzia SO del.    – Marta Szerel
Protokolant    – st. sekr. sąd. Katarzyna Foltak

po rozpoznaniu w dniu  8 lipca 2011  r. w Warszawie na rozprawie
sprawy z powództwa Z. M., T. M. i M. M.
przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy […]     w W.
o uchylenie uchwał
na skutek apelacji powodów
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie  
z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt I C  667/10
1.    oddala apelację
2.    zasądza na rzecz pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy […] w W. od powodów Z. M., T. M. i M. M. kwoty po 135 złotych (sto trzydzieści pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.




UZASADNIENIE
Pozwem z dnia […] lipca 2010 r. Z. M., T. M. i M. M. wnieśli o uchylenie uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy […] w W. podjętej w dniu […] maja 2010 r. na zebraniu właścicieli lokali, a dotyczącej odmowy przeszacowania wartości udziałów w nieruchomości wspólnej i aprobującej dotychczasowy sposób ustalenia tychże udziałów.
W piśmie z […] lipca 2010 r. powodowie wskazali, iż zaskarżona uchwała została zaznaczona jako uchwała nr 7/2010.
Na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. powodowie doprecyzowali, że wnoszą o uchylenie uchwały nr 7/2010 z dnia […] maja 2010 r. oraz o uchylenie uchwały w przedmiocie przeszacowania wielkości udziałów opisanej w punkcie 9 protokołu zebrania członków wspólnoty z […] maja 2010r.
Pozwana wniosła o odrzucenie pozwu w części dotyczącej zaskarżenia uchwały nr 7/2010 wobec upływu terminu zawitego, a w pozostałym zakresie o oddalenie powództwa.


Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Warszawie:
-    odmówił odrzucenia pozwu;
-    oddalił powództwo;
-    zasądził od Z. M., T. M. i M. M. na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy […] w W. kwoty po 185.66 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
Pismem z dnia […] marca 2010 r. M. M. zwrócił się do zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy […] w W. o zwołanie zebrania członków wspólnoty mającego w porządku obrad m.in. podjęcie uchwały w sprawie uregulowania kwestii udziałów w nieruchomości poprzez określenie stosunku powierzchni użytkowej lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi (piwnicami).

Zebranie zostało zwołane na […] maja 2010 r., w porządku obrad przewidziano podjęcie uchwały w przedmiocie przeszacowania wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej (po zmianach w zakresie pomieszczeń przynależnych). Zebranie członków wspólnoty odmówiło podjęcia uchwały w przedmiocie przeszacowania udziałów. Za uchwałą głosowali właściciele dysponujący sumą udziałów równą 30,35 %, przeciwko - 69,65 %.
Zebranie podjęło uchwałę o przypisaniu konkretnych piwnic do konkretnych lokali wg stanu funkcjonującego od lat. Za tą uchwałą głosowali właściciele lokali dysponujący sumą udziałów równą 69,65%, przeciwko - właściciele dysponujący sumą udziałów równą 30,35%. Uchwała ta została oznaczona numerem 7/2010.
Na zebraniu w dniu […] maja 2010 r. obecny był M. M., który reprezentował również Z. M. i T. M.

Ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy poczynił w oparciu o dowody powołane w uzasadnieniu oraz zeznania świadka M. I.
Sąd Okręgowy uznał, że powodowie zaskarżyli uchwałę nr 7/2010 po upływie sześciotygodniowego terminu przewidzianego w art. 25 pkt 1a ustawy o własności lokali.
Bezsporne pomiędzy stronami było, że powodowie Z. M. i T. M. byli na zebraniu reprezentowani przez M. M., który osobiście w nim uczestniczył.

Sąd nie podzielił argumentacji strony powodowej, iż będąc na zebraniu była ona przekonana, że uchwała dotycząca przeszacowania udziałów obejmuje również przypisanie poszczególnych piwnic do konkretnych lokali mieszkalnych, nie zaś że przedmiotowe kwestie zostaną rozdzielone na dwie odrębne uchwały. Zdaniem Sądu I instancji, przeczy temu treść wniosku M. M. o zwołanie ogólnego zebrania członków wspólnoty, zawiadomienie o planowanym zabraniu z porządkiem obrad oraz protokół zebrania. Żądanie w tym zakresie, zgłoszone w dniu […] lipca 2010 r. jako wniesione po terminie zostało przez Sąd Okręgowy oddalone.
Z tej samej przyczyny Sąd Okręgowy odmówił odrzucenia pozwu, wskazując, że wniesienie pozwu o uchylenie uchwały po upływie terminu do jej zaskarżenia może skutkować oddaleniem powództwa, a nie odrzuceniem pozwu. Odrzucenie pozwu jest rozstrzygnięciem uwarunkowanym zaistnieniem przesłanek z art. 199 § 1 k.p.c., te zaś w niniejszej sprawie nie wystąpiły.

Sąd Okręgowy nie uwzględnił również powództwa zmierzającego do uchylenia uchwały o odmowie przeszacowania udziałów wskazując, iż powodowie domagali się w rzeczywistości uchylenia uchwały nie istniejącej. Można domagać się uchylenia jedynie uchwały podjętej w wyniku głosowania, przeciwko zaś uchwale dotyczącej przeszacowania wielkości udziałów zagłosowali właściciele dysponujący sumą udziałów równą 30,35 %, przeciwko - 69,65%, zatem nie doszło do jej podjęcia.
Nie została także na zebraniu podjęta uchwała wskazana w żądaniu pozwu, tj. „o odmowie dokonania przeszacowania udziałów", co skutkuje uznaniem żądania za bezprzedmiotowe, skierowane ku nie istniejącej uchwale oraz „uchwała aprobująca dotychczasowy sposób ustalenia udziałów". Wskazał Sąd Okręgowy, iż domaganie się przez powodów przeszacowania udziałów w drodze uchwały właścicieli lokali pozostaje w sprzeczności z art. 3 ustawy o własności lokali, uchwała większości właścicieli nie jest sposobem ustalenia zmiany wysokości udziału przypadającego każdemu z nich.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c.

Powodowie apelacją zaskarżyli wyrok w całości, zarzucając mu:
1/ naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 25 ust. 1, 1a ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą błędnym uznaniem, iż odmowa przyjęcia w głosowaniu na zebraniu wspólnoty uchwały o projektowanej treści jest uchwałą nieistniejącą, w konsekwencji czego - jej zaskarżanie jest bezprzedmiotowe, podczas gdy odmowa przyjęcia w głosowaniu na zebraniu wspólnoty uchwały o projektowanej treści jest de facto przyjęciem uchwały negatywnej, która może być przedmiotem zaskarżenia;
2/ naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez sprzeczność ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd Okręgowy z zebranym materiałem dowodowym, tj. brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie rażąco dowolnej jego całościowej oceny, polegające na bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd Okręgowy, że:
a)    powodowie wnieśli powództwo o uchylenie uchwały nr 7/2010 w dniu […] lipca 2010 r. po upływie, wskazanego w art. 25 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 z późn. zm.), sześciotygodniowego terminu do jego wniesienia, podczas gdy powodowie wnieśli powództwo w dniu […] lipca 2010 r., a więc z zachowaniem wskazanego terminu,
b)    powodowie mieli świadomość, iż odmowa przeszacowania udziałów podjęta na zebraniu wspólnoty w dniu […] maja 2010 r., jak również uchwała o przypisaniu poszczególnych piwnic do konkretnych lokali mieszkalnych, zostały zaprotokołowane jako głosowania nad dwoma odrębnymi uchwałami, podczas gdy powodowie żywili przekonanie, iż obie kwestie zostały w protokole zapisane jako jedna uchwała.

Powodowie wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie powództwa w całości; względnie - w przypadku uznania, iż Sąd Okręgowy w Warszawie nie rozpoznał istoty sprawy - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a nadto o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kosztów procesu za obydwie instancje wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje:
Apelacja jest nieuzasadniona.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że treść wniosku powodów zawarta w piśmie z […] marca 2010 r. (k.30-31) co do wnioskowanej uchwały różni się od treści uchwały będącej przedmiotem głosowania (a wskazanej również w porządku obrad (k.47 oraz k.48 akt). Jest to jednakże uwaga nie mająca wpływu na dokonaną przez Sąd Apelacyjny ostateczną ocenę.

Powodowie we wniosku (k.30-31 akt) zmierzali niewątpliwie do ustalenia wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej w sposób inny od dotychczasowego.
Taki też sens ma treść projektu uchwały, zawarta w porządku obrad i punkcie 9 protokołu zebrania wspólnoty z […] maja 2010 r.
Inny charakter i inne znaczenie ma uchwała nr 7. Zgodnie z treścią art. 3 Ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, w razie wyodrębnienia własności lokali – właścicielowi lokalu przysługuje (oprócz prawa własności jego wyodrębnionego lokalu mieszkalnego) udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokalu.

Sposób ustalenia wielkości udziału jest określony w ust. 3 art. 3 cytowanej ustawy. Udział w nieruchomości wspólnej (jak też wysokość tego udziału) jest prawem związanym nierozerwalnie z prawem własności lokalu.
W sprawie niniejszej jest tak, że piwnice nie stały się częściami składowymi lokali mieszkalnych, co wynika z odpisów zwykłych KW (k.7 do 18 akt).     
Oznacza to, że zawierane umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego nie zawierały stosownych postanowień co do przynależności piwnic do lokalu mieszkalnego, przez co piwnice te nie stały się częściami składowymi lokali, pozostając nieruchomością wspólną.     Do współwłasności w nieruchomości wspólnej, w sprawach wprost nieuregulowanych w Ustawie o własności lokali, stosuje się przepisy kodeksu cywilnego – w tym przypadku art. 206 i 207 k.c. Oznacza to, że kwestie związane z udziałem we współwłasności, jak i wysokości tych udziałów, nie mogą być rozstrzygane w drodze uchwał wspólnoty, ale tylko i wyłącznie w drodze umowy cywilno – prawnej wszystkich współwłaścicieli, w braku zaś ich zgody – w drodze procesu sądowego (vide: uchwała SN z 10 maja 2006 r. III CZP 9/06 i uchwała SN z 3 października 2003 r. III CZP 65/03).

Stąd też uchwała podjęta dnia […] maja 2010 r., oznaczona w pkt. 9 protokołu (karta 48 akt ) nie ma żadnego znaczenia prawnego, a zatem z tego względu nie może naruszać żadnych interesów żadnego współwłaściciela.    Co do uchwały nr 7 – to uchwała ta odnosi się w istocie do podziału nieruchomości wspólnej do użytkowania (tak jak podział quad usum). Taki podział również nie może zostać ustanowiony w drodze uchwały wspólnoty – a jedynie w drodze orzeczenia sądowego. Zatem i ta uchwała nie może z istoty swojej naruszać ani praw ani interesów żadnego ze współwłaścicieli, ani też wspólnoty. Uchwały te wyrażają jedynie stanowisko części współwłaścicieli – które to stanowisko nie wywołuje żadnych ani pozytywnych dla współwłaścicieli i wspólnoty, ani też negatywnych skutków prawnych.
Ubocznie jedynie – Sąd Apelacyjny podziela zarzuty apelacji, że została podjęta uchwała określona w protokole pod pkt. 9 ze wszystkimi tego skutkami, łącznie z możliwością jej zaskarżenia.

Nie podziela zaś zarzutu co do przedawnienia – w całości akceptując ustalenia i oceny Sądu Okręgowego w tym zakresie.
Żądanie zawarte w pozwie odnosi się do uchwały w przedmiocie udziałów we współwłasności. Uchwała zaś oznaczona numerem 7/2010 - nie dotyczy prawa udziału w nieruchomości wspólnej – ale sposobu użytkowania piwnic przez lokatorów, zatem innej materii – niż wskazywanej w pozwie.
Żądanie zatem zawarte w piśmie powoda z […].08.2010 r. (k.44-46 akt) dotyczyło innej uchwały, niż zawarte w treści pozwu. Zasadna jest zatem ocena Sądu Okręgowego co do przekroczenia przez powoda terminu zaskarżenia uchwały nr 7/2010 – określonego przepisem art. 25 pkt 1a ustawy o własności lokali.
Z tych wszystkich względów orzeczono zgodnie z art. 385 k.p.c.

O kosztach orzeczono stosownie do rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 98  § 1 k.p.c. i art. 99 k.p.c. w zw. z § 11 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.02.163.1348 ze zm.).