ZARZĄDCA.pl

 Zarządca Portal Informacyjny 

 

 

 

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r.

 

o księgach wieczystych i hipotece

(tekst ujednolicony)

 

 

Dziennik Ustaw z 2001 r. Nr 124, poz. 1361

Dziennik Ustaw z 2001 r.Nr 125, poz. 1368

Dziennik Ustaw z 2002 r. Nr 169, poz. 1387

Dziennik Ustaw z 2003 r. Nr 42, poz. 363

Dziennik Ustaw z 2004 r. Nr 172, poz. 1804

Dziennik Ustaw z 2008 r. Nr 116, poz. 731 

Dziennik Ustaw z 2009 r. Nr 131, poz. 1075

 

 

 

Dział I  Księgi wieczyste

     Rozdział 1  Przepisy o prawach jawnych z księgi wieczystej

     Rozdział 2  Ustrój ksiąg wieczystych i postępowanie

 

Dział II  Hipoteka

     Rozdział 1  Hipoteka w ogólności

          Oddział 1  Przepisy ogólne

          Oddział 2  Przelew wierzytelności hipotecznej

          Oddział 3  Zakres obciążenia hipoteką i ochrona hipoteki

          Oddział 4  Wygaśnięcie hipoteki

     Rozdział 2  Hipoteka kaucyjna

     Rozdział 2¹  Hipoteka na wierzytelności hipotecznej

     Rozdział 3  Hipoteka przymusowa

 

Dział III  Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe

 

 

 

 

Dział I

Księgi wieczyste

 

Rozdział 1

Przepisy o prawach jawnych z księgi wieczystej

 

Art. 1

1 Księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości.
2. Księgi wieczyste zakłada i prowadzi się dla nieruchomości, które nie mają ksiągwieczystych albo których księgi wieczyste zaginęły lub uległy zniszczeniu.
3. Księgi wieczyste mogą być także prowadzone w celu ustalenia stanu prawnegospółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

 

Art. 2

Księgi wieczyste są jawne. Nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdzewieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę.

 

Art. 3

1. Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie zrzeczywistym stanem prawnym.
2. Domniemywa się, że prawo wykreślone nie istnieje.

 

Art. 4

Przeciwko domniemaniu prawa wynikającemu z wpisu w księdze wieczystej niemożna powoływać się na domniemanie prawa wynikające z posiadania.

 

Art. 5

W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych).

 

Art. 6

1. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni rozporządzeń nieodpłatnychalbo dokonanych na rzecz nabywcy działającego w złej wierze.
2. W złej wierze jest ten, kto wie, że treść księgi wieczystej jest niezgodna z rzeczywistymstanem prawnym, albo ten, kto z łatwością mógł się o tym dowiedzieć.
3. Jeżeli do dokonania rozporządzenia potrzebny jest wpis w księdze wieczystej,chwila złożenia wniosku o wpis jest rozstrzygająca dla oceny dobrej lub złejwiary nabywcy. Jednakże gdy rozporządzenie dochodzi do skutku dopiero podokonaniu wpisu, rozstrzyga dzień, w którym rozporządzenie doszło do skutku.

 

Art. 7

Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie działa przeciwko:
1) prawom obciążającym nieruchomość z mocy ustawy, niezależnie od wpisu,
2) prawu dożywocia,
3) służebnościom ustanowionym na podstawie decyzji właściwego organu administracji państwowej,
4) służebnościom drogi koniecznej albo ustanowionym w związku z przekroczeniemgranicy przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia,
5) służebnościom przesyłu.

 

 

Art. 8

Rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wyłącza wzmianka o wniosku, o skardzena orzeczenie referendarza sądowego, o apelacji lub kasacji oraz ostrzeżeniedotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistymstanem prawnym nieruchomości.

 

 

Art. 9

Przepisy art. 5-8 stosuje się także w wypadkach nie wymienionych w art. 5 rozporządzeń prawami jawnymi z księgi wieczystej oraz gdy na podstawie wpisanego prawa zostaje spełnione świadczenie na rzecz osoby uprawnionej według treści księgi.

 

Art. 10
1. W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym wksiędze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jestwpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nie istniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.
2. Roszczenie o usunięcie niezgodności może być ujawnione przez ostrzeżenie.Podstawą wpisu ostrzeżenia jest nieprawomocne orzeczenie sądu lub postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia. Do udzielenia zabezpieczenia nie jest potrzebnewykazanie, że powód ma interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.

 

Art. 11
Ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości, ujawnione w księdze wieczystej,ma pierwszeństwo przed takim prawem nie ujawnionym w księdze.

 

Art. 12
1. O pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych wpisanych do księgi wieczystejrozstrzyga chwila, od której liczy się skutki dokonanego wpisu.
2. Prawa wpisane na podstawie wniosków złożonych równocześnie mają równepierwszeństwo.

 

Art. 13
1. Ustanawiając ograniczone prawo rzeczowe, które ma być wpisane w księdzewieczystej, właściciel może zastrzec pierwszeństwo przed tym prawem lub równez tym prawem dla innego prawa.
2. Zastrzeżenia można dokonać także po ustanowieniu prawa, za zgodą osoby, którejto prawo przysługuje.
3. Do zastrzeżenia pierwszeństwa ograniczonego prawa rzeczowego niezbędny jestwpis w księdze wieczystej.

 

Art. 14
Jeżeli przed wpisaniem prawa, dla którego było zastrzeżone pierwszeństwo, zostałowpisane inne prawo, do wpisu prawa z zastrzeżeniem pierwszeństwa nie jest potrzebna zgoda osoby, której to inne prawo przysługuje, chyba że prawo, dla któregozastrzeżono pierwszeństwo, miałoby być wpisane w szerszym zakresie, niż to wynikaz zastrzeżenia pierwszeństwa.

 

Art. 15
Przepisy art. 11-14 nie naruszają pierwszeństwa ograniczonych praw rzeczowych określonego w przepisach szczególnych.

 

Art. 16

1. W wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych w księdze wieczystej,poza prawami rzeczowymi, mogą być ujawnione prawa osobiste i roszczenia.
2. W szczególności mogą być ujawniane:
1) prawo najmu lub dzierżawy, prawo odkupu lub pierwokupu, prawo dożywocia,
2) roszczenie o przeniesienie własności nieruchomości lub użytkowania wieczystegoalbo o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego; dotyczy to takżeroszczeń przyszłych,
3) roszczenie wynikające z określenia zarządu lub sposobu korzystania z nieruchomości przez współwłaścicieli lub wieczystych użytkowników,
4) roszczenie współwłaścicieli wyłączające uprawnienie do zniesienia współwłasności,
5) wierzytelności banku hipotecznego zabezpieczone hipoteką oraz informacje,że zostały one wpisane do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych, o którymmowa w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankachhipotecznych (Dz.U. Nr 140, poz. 940, z 1998 r. Nr 107, poz. 669, z2000 r. Nr 6, poz. 70 i Nr 60, poz. 702 oraz z 2001 r. Nr 39, poz. 459),
6) prawo korzystania z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego w oznaczonymczasie w każdym roku, o którym mowa w ustawie z dnia 13 lipca 2000 r.o ochronie nabywców prawa korzystania z budynku lub pomieszczeniamieszkalnego w oznaczonym czasie w każdym roku oraz o zmianie ustawKodeks cywilny, Kodeks wykroczeń i ustawy o księgach wieczystych i hipotece(Dz.U. Nr 74, poz. 855).

 

Art. 17

Przez ujawnienie w księdze wieczystej prawo osobiste lub roszczenie uzyskuje skuteczność względem praw nabytych przez czynność prawną po jego ujawnieniu, zwyjątkiem służebności drogi koniecznej, służebności przesyłu albo służebności ustanowionej w związku z przekroczeniem granicy przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia.
 

Art. 18
Równocześnie z wpisem prawa, do którego odnosi się ujawnione w księdze wieczystej roszczenie, wykreśla się z urzędu wpisy praw nabytych po ujawnieniu roszczenia, jeżeli wpisy te są sprzeczne z wpisem prawa, którego roszczenie dotyczyło, albo jeżeli w inny sposób naruszają to prawo.

 

Art. 19
1. Roszczenie o przeniesienie własności lub użytkowania wieczystego albo o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości może być poupływie roku od dnia wpisu w księdze wieczystej wykreślone na jednostronneżądanie właściciela lub wieczystego użytkownika, jeżeli w tym terminie nie złożonowniosku o wpis prawa, którego dotyczy roszczenie. Jeżeli złożony w tymterminie wniosek nie został uwzględniony, roszczenie może być wykreślone zchwilą uprawomocnienia się orzeczenia odmawiającego uwzględnienia wniosku.
2. Jeżeli uprawniony wykaże przed upływem roku od dnia wpisu, że wystąpił dosądu o przeniesienie lub ustanowienie prawa określonego w ust. 1, bieg terminudo wykreślenia roszczenia liczy się od dnia zakończenia postępowania, jednakżew razie nieuwzględnienia żądania roszczenie może być wykreślone z chwilą zakończenia postępowania.
3. W razie wpisu roszczenia przyszłego bieg terminu do wykreślenia takiego roszczenia liczy się od dnia, w którym stało się ono wymagalne.
 

Art. 20
1. Do pierwszeństwa praw osobistych oraz roszczeń ujawnionych w księdze wieczystej stosuje się odpowiednio przepisy o pierwszeństwie ograniczonych prawrzeczowych.
2. O pierwszeństwie prawa, którego ustanowienie było przedmiotem roszczeniaujawnionego w księdze wieczystej, rozstrzyga chwila złożenia wniosku o wpisroszczenia.
 

Art. 21
Właściciel kilku nieruchomości stanowiących całość gospodarczą lub graniczących z sobą może żądać połączenia ich w księdze wieczystej w jedną nieruchomość.
 

Art. 22
1. Ograniczone prawa rzeczowe obciążające którąkolwiek z połączonych nieruchomości obciążają całą nieruchomość utworzoną przez połączenie. Nie wpływa to jednak na dotychczasowy zakres wykonywania użytkowania i służebności.
2. Nieruchomości obciążone ograniczonymi prawami rzeczowymi mogą być połączone tylko wtedy, gdy uprawnieni ułożą się co do pierwszeństwa tych praw nanieruchomości utworzonej przez połączenie.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do pierwszeństwa praw i roszczeń, októrych mowa w art. 16.

 

Rozdział 2

Ustrój ksiąg wieczystych i postępowanie

 

Art. 23

Prowadzenie ksiąg wieczystych należy do właściwości sądów rejonowych. Czynności sądu w zakresie prowadzenia ksiąg wieczystych mogą wykonywać referendarze sądowi.
 

Art. 23a
Sądy rejonowe prowadzące księgi wieczyste współpracują z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych.

 

Art. 24
1. Dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą, chyba żeprzepisy szczególne stanowią inaczej. Dotyczy to także nieruchomości lokalowychoraz nieruchomości, w których nieruchomości lokalowe zostały wyodrębnione.
2. W księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, w której własność lokalizostała wyodrębniona, ujawnia się sposób zarządu tą nieruchomością określonyw umowie, a w razie nieujawnienia domniemywa się sposób zarządu wynikającyz ustawy.3. Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określa zakładanie i prowadzenie ksiąg wieczystych dla lokali stanowiących odrębne nieruchomości orazdla nieruchomości, w których wyodrębnienia dokonano.
 

Art. 24¹
1. Do ksiąg wieczystych dla spółdzielczych własnościowych praw do lokalu stosujesię odpowiednio przepisy o księgach wieczystych dla nieruchomości.
2. W razie przekształcenia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w prawowłasności nieruchomości, księga wieczysta prowadzona dla spółdzielczegowłasnościowego prawa do lokalu staje się księgą wieczystą dla nieruchomości, awpisana w tej księdze hipoteka na spółdzielczym własnościowym prawie do lokaluobciąża nieruchomość.
3. Właściciel nieruchomości w wypadkach, o których mowa w ust. 2, jest obowiązanydo ujawnienia w księdze wieczystej swego prawa oraz danych do oznaczenianieruchomości
 

Art. 25
1. Księga wieczysta zawiera cztery działy, z których:
1) pierwszy obejmuje oznaczenie nieruchomości oraz wpisy praw związanych zjej własnością,
2) drugi obejmuje wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego,
3) trzeci przeznaczony jest na wpisy dotyczące ograniczonych praw rzeczowych,z wyjątkiem hipotek, na wpisy ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomościąlub użytkowaniem wieczystym oraz na wpisy innych praw i roszczeń, z wyjątkiemroszczeń dotyczących hipotek,
4) czwarty przeznaczony jest na wpisy dotyczące hipotek.
2. Księga wieczysta dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu zawieracztery działy, z których:
1) pierwszy obejmuje oznaczenie lokalu lub domu jednorodzinnego oraz oznaczenienieruchomości, z którą jest związany,
2) drugi obejmuje wpisy dotyczące osoby, której przysługuje spółdzielcze własnościoweprawo do lokalu,
3) trzeci jest przeznaczony na wpisy ograniczeń w rozporządzaniu prawemoraz wpisy innych praw i roszczeń, z wyjątkiem roszczeń dotyczących hipotek,
4) czwarty jest przeznaczony na wpisy dotyczące hipotek.
3. Księgi wieczyste prowadzi się według ustalonych wzorów, obejmujących poszczególnedziały księgi wieczystej.

 

Art. 25¹
1. Księgi wieczyste mogą być zakładane i prowadzone także w systemie informatycznymwprowadzonym w trybie, o którym mowa w ust. 2.
2. Minister Sprawiedliwości może wprowadzić, w drodze rozporządzenia, systeminformatyczny zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych, określając szczegółowysposób zakładania oraz prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym,tak aby zachowane zostały wszystkie cechy ksiąg wieczystychprowadzonych w sposób, o którym mowa w art. 25 ust. 1 i 2, sposób przeglądaniaksiąg wieczystych prowadzonych w tym systemie, oraz wyznaczyć sądy,które zakładają i prowadzą księgi wieczyste w systemie informatycznym.
 

Art. 26
1. Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości.
2. Podstawą oznaczenia lokalu w księdze wieczystej jest zaświadczenie o położeniui powierzchni lokalu, wydane przez spółdzielnię mieszkaniową, a domu jednorodzinnego- zaświadczenie wydane przez spółdzielnię oraz dane katastru nieruchomości.
3. O założeniu księgi wieczystej, o której mowa w art. 241, oraz o wpisie hipotekido tej księgi sąd prowadzący księgę wieczystą zawiadamia spółdzielnię.
Uwaga! do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomościużyte w art. 26 ust. 1 pojęcie „kataster nieruchomości” oznacza tę ewidencję.
 

Art. 27
1. W razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomościw księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje na wniosek właściciela nieruchomościlub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomościna podstawie danych katastru nieruchomości.
2. Sprostowanie, o którym mowa w ust. 1, może być dokonane także z urzędu,na skutek bezpośredniego sprawdzenia danych w bazie danych katastru nieruchomościlub zawiadomienia jednostki prowadzącej kataster nieruchomości.
3. Do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2, dołącza się wypis z operatu katastralnego,a gdy jest to niezbędne - także wyrys z mapy katastralnej lub inny dokumentstanowiący podstawę sprostowania oznaczenia nieruchomości.
4. Organ prowadzący kataster nieruchomości zapewni nieodpłatnie sądom, którezakładają i prowadzą księgi wieczyste w systemie informatycznym, bezpośrednidostęp do bazy danych katastru nieruchomości w celu sprawdzenia oznaczenianieruchomości.
Uwaga! do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomościużyte w art. 27 pojęcie „kataster nieruchomości” oznacza tę ewidencję.
 

Art. 28
Przy każdej księdze wieczystej prowadzi się akta księgi wieczystej. Do akt tych składa się dokumenty i pisma dotyczące nieruchomości.

 

Art. 29
Wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu, a w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu – od chwili wszczęcia tego postępowania.
 

Art. 30 (skreślony).
 

Art. 31

1. Wpis może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym,jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innej formy dokumentu.
2. Wpis potrzebny do usunięcia niezgodności między treścią księgi wieczysteja rzeczywistym stanem prawnym może nastąpić, gdy niezgodność będzie wykazanaorzeczeniem sądu lub innymi odpowiednimi dokumentami.

 

Art. 32
1. Do wpisu ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości wystarcza dokumentobejmujący oświadczenie właściciela o ustanowieniu tego prawa.
2. Do wpisu prawa osobistego lub roszczenia wystarcza dokument obejmującyoświadczenie woli właściciela o ustanowieniu tego prawa albo obejmujący zgodęna wpis roszczenia. Przepis ten stosuje się odpowiednio do wpisu przeniesieniahipoteki i ustępstwa pierwszeństwa; jednakże gdy ustępstwem pierwszeństwamają być dotknięte prawa innej jeszcze osoby, potrzebny jest także dokumentobejmujący zgodę tej osoby.
3. Zgoda na dokonanie wpisu nie może być uzależniona od warunku lub terminu.

 

Art. 33
Oświadczenie woli właściciela nieruchomości o ustanowieniu na niej ograniczonegoprawa rzeczowego uważa się za złożone nie tylko wtedy, gdy doszło do wiadomościnabywcy, lecz także gdy zostało złożone w przepisanej formie w sądzie rejonowymprowadzącym księgę wieczystą. Przepis ten stosuje się odpowiednio do ustępstwapierwszeństwa.
 

Art. 34
Wpis może nastąpić, gdy osoba, której prawo ma być wpisem dotknięte, jest lub zostajejednocześnie wpisana do księgi wieczystej jako uprawniona. Jednakże do ujawnieniawłaściciela wystarcza, aby następstwo prawne po osobie wpisanej jako właścicielzostało wykazane odpowiednimi dokumentami.

 

Art. 35
1. Właściciel nieruchomości jest obowiązany do niezwłocznego złożenia wnioskuo ujawnienie swego prawa w księdze wieczystej.
2. Jeżeli osoba trzecia doznała szkody na skutek nieujawnienia prawa własności wksiędze wieczystej, właściciel ponosi odpowiedzialność za szkodę powstałą naskutek niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, bądź na skutek opieszałościw jego wykonaniu.
 

Art. 36
1. Sądy, organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego oraznotariusze sporządzający akty poświadczenia dziedziczenia zawiadamiają sądwłaściwy do prowadzenia księgi wieczystej o każdej zmianie właściciela nieruchomości,dla której założona jest księga wieczysta.
2. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór zawiadomienia,o którym mowa w ust. 1.
3. W razie otrzymania zawiadomienia sąd z urzędu dokonuje wpisu ostrzeżenia, żestan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej stał się niezgodny zrzeczywistym stanem prawnym. Zawiadomienie o wpisie ostrzeżenia zawierapouczenie o obowiązku złożenia wniosku o ujawnienie prawa własności w terminiemiesiąca od daty doręczenia zawiadomienia.
4. Sąd może wymierzyć opieszałemu właścicielowi grzywnę w wysokości od 500do 10 000 zł w celu spowodowania ujawnienia prawa własności. W razie ujawnieniaprawa własności nieruchomości, grzywny nieuiszczone mogą być umorzonew całości lub części.
5. Na postanowienie sądu o nałożeniu grzywny przysługuje zażalenie.
 

Art. 36¹
1. Księgi wieczyste i akta ksiąg wieczystych przechowuje się w sądzie.
2. Księgi wieczyste nie mogą być wydawane poza budynek sądu rejonowego.
3. Każdy może przeglądać księgi wieczyste w obecności pracownika sądu.
4. Akta księgi wieczystej może przeglądać, w sposób określony w ust. 3, osobamająca interes prawny oraz notariusz.
 

Art. 36²
1. Odpisy ksiąg wieczystych według ostatniego stanu wpisów wydaje się na żądanieosób zainteresowanych lub na żądanie sądu, prokuratora, notariusza, organuadministracji rządowej oraz jednostki samorządu terytorialnego.
2. Odpisy ksiąg wieczystych obejmujące wpisy wykreślone wydaje się tylko na żądaniesądu, prokuratora, notariusza, organu administracji rządowej oraz jednostkisamorządu terytorialnego, a w wypadkach uzasadnionych również na żądanieosoby, której wykreślony wpis dotyczył.
3. Odpisy dokumentów znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych wydaje się nażądanie osób zainteresowanych lub na żądanie sądu, prokuratora, notariusza, organuadministracji rządowej oraz jednostki samorządu terytorialnego.
4. Nie wydaje się dokumentów znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych, jeżelidokumenty te stanowią podstawę wpisu.
5. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do wydawania odpisów ksiąg wieczystychprowadzonych w systemie informatycznym, o którym mowa w art. 251.
 

Art. 36³
1. Dla prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym, o którym mowaw art. 251, Minister Sprawiedliwości tworzy i utrzymuje centralną bazę danychksiąg wieczystych, stanowiącą ogólnokrajowy zbiór ksiąg wieczystychprowadzonych w tym systemie.
2. Minister Sprawiedliwości zapewni bezpieczeństwo centralnej bazy danych ksiągwieczystych, w szczególności ochronę przed nieuprawnionym dostępem osóbtrzecich, zniszczeniem oraz utratą danych.
3. Sądy rejonowe, które zakładają i prowadzą księgi wieczyste w systemie informatycznym,dokonują czynności związanych z prowadzeniem ksiąg wieczystych wcentralnej bazie danych ksiąg wieczystych.

 

Art. 36⁴
1. Wprowadzając system informatyczny, o którym mowa w art. 251, MinisterSprawiedliwości utworzy, w drodze rozporządzenia, Centralną Informację KsiągWieczystych, zwaną dalej „Centralną Informacją”, z ekspozyturami przy wydziałachsądów rejonowych prowadzących księgi wieczyste w systemie informatycznym. Rozporządzenie powinno uwzględniać w szczególności zasady funkcjonowaniaCentralnej Informacji, jej strukturę organizacyjną oraz tryb i rodzajedokumentów przez nią wydawanych, mając na uwadze szybkość i powszechnośćdostępu do ksiąg wieczystych oraz zachowanie zasady jawności ksiąg wieczystych.
2. Centralna Informacja wydaje na wniosek odpisy ksiąg wieczystych prowadzonychw systemie informatycznym, o którym mowa w art. 251, oraz zaświadczeniao zamknięciu księgi wieczystej.
3. Minister Sprawiedliwości określa, w drodze rozporządzenia, wzór wniosku owydanie dokumentów, o których mowa w ust. 2.
4. Odpisy i zaświadczenia, o których mowa w ust. 2, wydawane przez CentralnąInformację, mają moc dokumentów wydawanych przez sąd.
5. W razie zaistnienia niemożliwej do usunięcia przeszkody bezpośredniego wglądudo księgi wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym, każdy maprawo do zaznajomienia się z wydrukiem księgi wieczystej.

 

Art. 36⁵
1. Centralna Informacja pobiera opłatę od wniosku o wydanie odpisu księgi wieczystejoraz od wniosku o wydanie zaświadczenia o zamknięciu księgi wieczystej.
2. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansówpublicznych, określa, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat, o którychmowa w ust. 1, uwzględniając w szczególności zróżnicowanie opłat odwniosków o uzyskanie poszczególnych dokumentów.
3. Wniosek o wydanie odpisu księgi wieczystej oraz wniosek o wydanie zaświadczeniao zamknięciu księgi wieczystej złożony przez sąd, prokuratora lub organadministracji rządowej są wolne od opłat.
4. Centralna Informacja zapewni nieodpłatnie organom prowadzącym kataster nieruchomościbezpośredni dostęp do bazy danych księgi wieczystej w częściobejmującej dział pierwszy i drugi, w celu sprawdzenia zgodności danych w katastrze nieruchomości z treścią wpisów w powyższych działach, bez prawa udostępnianiadanych z tej bazy osobom trzecim.
Uwaga! do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomościużyte w art. 365 ust. 4 pojęcie „kataster nieruchomości” oznacza tę ewidencję.

 

Art. 37-57 (skreślone).
 

Art. 58
1. Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określi:
1) sądy rejonowe prowadzące księgi wieczyste oraz obszary ich właściwościmiejscowej,
2) czynności, które przy prowadzeniu i przechowywaniu ksiąg wieczystychmogą spełniać samodzielnie pracownicy sądowi,
3) szczegółowy sposób prowadzenia ksiąg wieczystych, wzory ksiąg wieczystychoraz szczegółową treść i sposób dokonywania wpisów w księgach wieczystych.
2. Minister Sprawiedliwości może określić, w drodze rozporządzenia, sposób wykorzystywaniaprogramu informatycznego dla celów prowadzenia ksiąg wieczystych,na zasadach, o których mowa w art. 25.
3. Wydając rozporządzenia, o których mowa w ust. 1 i 2, należy brać pod uwagęzasady sprawności, racjonalności i szybkiego działania sądu.
 

Art. 58¹
1. W razie powstania stanu zagrożenia zniszczeniem zbioru ksiąg wieczystych wznacznej skali, na skutek zdarzeń o charakterze nadzwyczajnym, treść wpisów wksięgach wieczystych podlega utrwaleniu, z zachowaniem wszystkich cechksiąg wieczystych.
2. Utrwalenie treści wpisów w księgach wieczystych w trybie, o którym mowa wust. 1, może być przeprowadzane na podstawie zarządzenia Ministra Sprawiedliwościokreślającego sąd, w którym nastąpiło zdarzenie o charakterze nadzwyczajnym,powodujące powstanie zagrożenia zniszczeniem zbioru ksiąg wieczystych.
3. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób utrwalaniatreści wpisów w księgach wieczystych, w sytuacjach, o których mowa w ust. 1,oraz szczegółowy tryb wykonywania czynności z tym związanych, mając nawzględzie zasady szybkości i doboru technologii stosowanych przy utrwalaniutreści zapewniających wierne ich zachowanie.
 

Art. 58²
1. Kopia powstała w trybie określonym w art. 581 podlega uwierzytelnieniu przezsędziego lub referendarza i ma moc księgi wieczystej.
2. W razie konieczności dokonania nowego wpisu, w księdze wieczystej, w miejscektórej została sporządzona kopia, w trybie określonym w art. 581, zaprowadzasię, jako jej ciąg dalszy, księgę wieczystą według wzoru określonego w art.25 ust. 1, z jednoczesnym przeniesieniem do niej wszystkich aktualnych wpisów.
 

Rozdział 3 (skreślony)

 

 

 

 

Dział II

Hipoteka

 

Rozdział 1

Hipoteka w ogólności

 

Oddział 1

Przepisy ogólne

 

Art. 65
1. W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonegostosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy któregowierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to,czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymiwłaściciela nieruchomości (hipoteka).
2. Przedmiotem hipoteki może być także:
1) użytkowanie wieczyste wraz z budynkami i urządzeniami na użytkowanymgruncie stanowiącymi własność użytkownika wieczystego,
2) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,
3) wierzytelność zabezpieczona hipoteką.
3. Hipoteką może być obciążona część ułamkowa nieruchomości, jeżeli stanowiudział współwłaściciela, oraz przysługujący współuprawnionemu udział wewspólności praw wymienionych w ust. 2 pkt 1 i 2.
4. Do hipotek określonych w ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio przepisy o hipotecena nieruchomości. 

Art. 66 (skreślony).

 

Art. 67
Do powstania hipoteki niezbędny jest wpis w księdze wieczystej.
 

Art. 68
1. Hipoteka zabezpiecza wierzytelność pieniężną, w tym również wierzytelnośćprzyszłą.
2. Hipoteka zabezpiecza wierzytelność do oznaczonej sumy pieniężnej. Jeżeli zabezpieczeniehipoteczne jest nadmierne, właściciel obciążonej nieruchomościmoże żądać zmniejszenia sumy hipoteki.
3. Sumę hipoteki wyraża się w tej samej walucie co zabezpieczona wierzytelność,jeżeli strony w umowie ustanawiającej hipotekę nie postanowiły inaczej.

Art. 68¹
1. Hipoteka umowna może także zabezpieczać kilka wierzytelności z różnych stosunkówprawnych przysługujących temu samemu wierzycielowi.
2. W umowie ustanawiającej hipotekę należy określić stosunki prawne oraz wynikającez nich wierzytelności objęte zabezpieczeniem.
3. Wierzyciel hipoteczny może podzielić hipotekę. Oświadczenie o podziale hipotekinależy złożyć właścicielowi nieruchomości. Podział hipoteki staje się skutecznyz chwilą wpisu w księdze wieczystej.

 

Art. 68²
1. W celu zabezpieczenia hipoteką kilku wierzytelności przysługujących różnympodmiotom, a służącym sfinansowaniu tego samego przedsięwzięcia, wierzycielepowołują administratora hipoteki. Administratorem może być jeden z wierzycielialbo osoba trzecia.
2. Umowa powołująca administratora hipoteki powinna zostać zawarta na piśmiepod rygorem nieważności.
3. Administrator hipoteki zawiera umowę o ustanowienie hipoteki oraz wykonujeprawa i obowiązki wierzyciela hipotecznego we własnym imieniu, lecz na rachunekwierzycieli, których wierzytelności są objęte zabezpieczeniem. W umowieustanawiającej hipotekę należy określić zakres zabezpieczenia poszczególnychwierzytelności oraz przedsięwzięcie, którego sfinansowaniu służą.
4. Do ustanowienia hipoteki na rzecz administratora hipoteki nie stosuje się art. 95 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz.665, z późn. zm.1)).
5. W księdze wieczystej jako wierzyciela hipotecznego wpisuje się administratorahipoteki. Na wniosek wierzycieli, których wierzytelności są objęte zabezpieczeniem,sąd dokonuje zmiany wpisu administratora hipoteki.
6. W razie wygaśnięcia umowy powołującej administratora hipoteki i niepowołanianowego administratora każdy z wierzycieli, których wierzytelności są objęte zabezpieczeniem,może żądać podziału hipoteki. Przepisy o zniesieniu współwłasnościstosuje się odpowiednio.
7. Przepis ust. 6 stosuje się również w braku zgody wszystkich wierzycieli nazmianę administratora hipoteki.

Art. 68³
Można zastąpić zabezpieczoną wierzytelność inną wierzytelnością tego samego wierzyciela. Do zmiany zabezpieczonej wierzytelności stosuje się przepisy o zmianie treści hipoteki. Zgoda osób, którym przysługują prawa z pierwszeństwem równymlub niższym, nie jest potrzebna.

Art. 68⁴
1. Na zmianę waluty zabezpieczonej wierzytelności oraz inne zmiany zabezpieczonejwierzytelności w drodze czynności prawnej zwiększające zakreszaspokojenia z nieruchomości obciążonej wymagana jest zgoda właściciela nieruchomości,jeżeli nie jest on dłużnikiem osobistym. Oświadczenie właścicielanieruchomości powinno być złożone którejkolwiek ze stron w formie pisemnejpod rygorem nieważności.
2. Zmiany zabezpieczonej wierzytelności, o których mowa w ust. 1, są bezskutecznew stosunku do właściciela nieruchomości, dopóki nie wyraził na nie zgody.
 

Art. 69
Hipoteka zabezpiecza mieszczące się w sumie hipoteki roszczenia o odsetki oraz oprzyznane koszty postępowania, jak również inne roszczenia o świadczenia uboczne,jeżeli zostały wymienione w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu hipoteki doksięgi wieczystej.
 

Art. 70 (uchylony)
 

Art. 71 (uchylony)
 

Art. 72
Niedopuszczalne jest zastrzeżenie, przez które właściciel nieruchomości zobowiązujesię względem wierzyciela hipotecznego, że nie dokona zbycia lub obciążenia nieruchomościprzed wygaśnięciem hipoteki.

 

Art. 73
Właściciel nieruchomości nie będący dłużnikiem osobistym może, niezależnie od zarzutów, które mu przysługują osobiście przeciwko wierzycielowi hipotecznemu, podnosić zarzuty przysługujące dłużnikowi oraz te, których dłużnik zrzekł się po ustanowieniu hipoteki.

 

Art. 74
Wierzyciel hipoteczny może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości obciążonejhipoteką, bez względu na ograniczenie odpowiedzialności dłużnika wynikające zprawa spadkowego.
 

Art. 75
Zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości następuje według przepisówo sądowym postępowaniu egzekucyjnym, chyba że z nieruchomości dłużnika jestprowadzona egzekucja przez administracyjny organ egzekucyjny.
 

Art. 76
1. W razie podziału nieruchomości hipoteka obciążająca nieruchomość obciążawszystkie nieruchomości utworzone przez podział (hipoteka łączna). Hipotekana części ułamkowej nieruchomości obciąża w tym samym zakresie częściułamkowe wszystkich nieruchomości utworzonych przez podział.
2. Wierzyciel, któremu przysługuje hipoteka łączna, może według swego uznaniażądać zaspokojenia w całości lub w części z każdej nieruchomości z osobna, zniektórych z nich lub ze wszystkich łącznie. Może również według swego uznaniadokonać jej podziału pomiędzy poszczególne nieruchomości.
3. W celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności można, w drodze czynnościprawnej, obciążyć więcej niż jedną nieruchomość (hipoteka łączna umowna).
4. W razie podziału nieruchomości polegającego na ustanowieniu odrębnej własnościlokalu lub wydzieleniu z dotychczasowej nieruchomości odrębnej nieruchomościzabudowanej domem jednorodzinnym, nabywca wydzielonej nieruchomościmoże żądać podziału hipoteki proporcjonalnie do wartości nieruchomości powstałych wskutek podziału. Jeżeli jednak sposób podziału hipoteki zostałokreślony w umowie o ustanowienie hipoteki i ujawniony w księdze wieczystej,podział następuje stosownie do postanowień umowy.

 

Art. 77
Przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzycielahipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej. Przepisutego nie stosuje się do roszczeń o świadczenia uboczne.
 

Art. 78
1. Jeżeli wymagalność wierzytelności hipotecznej zależy od wypowiedzenia przezwierzyciela, wypowiedzenie jest skuteczne względem właściciela nieruchomościnie będącego dłużnikiem osobistym, gdy było dokonane w stosunku do niego.
2. Jeżeli wymagalność wierzytelności hipotecznej zależy od wypowiedzenia przezdłużnika, właściciel nieruchomości nie będący dłużnikiem osobistym może dokonaćwypowiedzenia ze skutkiem co do hipoteki.
3. Wypowiedzenie, o którym mowa w ust. 1 i 2, jest skuteczne, chociażby wierzycielwiedział, że osoba wpisana w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomościnie jest właścicielem.

 

Oddział 2

Przelew wierzytelności hipotecznej  

Art. 79
1. W razie przelewu wierzytelności hipotecznej na nabywcę przechodzi także hipoteka,chyba że ustawa stanowi inaczej. Do przelewu wierzytelności hipotecznejniezbędny jest wpis w księdze wieczystej.
2. Hipoteka nie może być przeniesiona bez wierzytelności, którą zabezpiecza. 

 

Art. 79¹
1. Jeżeli hipoteka zabezpiecza kilka wierzytelności przysługujących wierzycielowihipotecznemu, w razie przelewu jednej z nich hipoteka przechodzi na nabywcęproporcjonalnie do wysokości tej wierzytelności w stosunku do sumy wierzytelnościzabezpieczonych tą hipoteką, chyba że strony postanowiły inaczej.
2. Jeżeli wierzytelność hipoteczna zostanie przeniesiona bez hipoteki, zbywca powinienzawiadomić o tym właściciela nieruchomości niebędącego dłużnikiemosobistym.

 

Art. 79²
Jeżeli z określonego we wpisie stosunku prawnego, z którego wynika zabezpieczonahipoteką wierzytelność, może powstać nowa wierzytelność, strony mogą postanowić,że przelew wierzytelności hipotecznej nie powoduje przejścia hipoteki na nabywcę.

 

Art. 80
W razie przelewu wierzytelności hipotecznej nabywca może, jeżeli chodzi o zaspokojenie z nieruchomości obciążonej, powołać się na przepisy o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych również w odniesieniu do wierzytelności zabezpieczonej oraz w odniesieniu do zarzutów przeciwko wierzytelności, które mogły być podniesione przeciwko zbywcy.

 

Art. 81 (uchylony)
 

Art. 82 (uchylony)

Art. 83
Przepisów oddziału niniejszego nie stosuje się do przelewu roszczeń o świadczeniauboczne.

 

Art. 83^{1
W razie przeniesienia zabezpieczonej wierzytelności wynikającej z dokumentu zbywalnegoprzez indos lub z dokumentu na okaziciela na nabywcę wierzytelności przechodzitakże hipoteka. Jeżeli hipoteka zabezpiecza kilka wierzytelności, stosuje sięprzepisy art. 791.}

 

 

 

Oddział 3

Zakres obciążenia hipoteką i ochrona hipoteki

 

Art. 84
Hipoteka na nieruchomości obciąża także jej przynależności.

 

Art. 85
1. Części składowe nieruchomości są objęte hipoteką również po ich odłączeniu,dopóki pozostają na nieruchomości, chyba że zostały zbyte w granicach prawidłowejgospodarki, a umowa zbycia jest stwierdzona pismem z datą urzędowopoświadczoną.
2. Hipoteka nie obejmuje odłączonych części składowych, które przypadają dzierżawcy,oraz tych, które przypadają użytkownikowi lub mającemu służebność,jeżeli użytkowanie lub służebność ma pierwszeństwo przed hipoteką.

Art. 86
Rzeczy, które wskutek zbycia przestały być przynależnościami, są objęte hipoteką doczasu pozostawania ich na nieruchomości, chyba że zostały zbyte w granicach prawidłowejgospodarki, a umowa zbycia została stwierdzona pismem z datą urzędowopoświadczoną.

 

Art. 87
Do chwili zajęcia nieruchomości wierzyciel hipoteczny nie może sprzeciwić się usunięciujej części składowych lub przynależności, jeżeli właściciel nie narusza przezto zasad prawidłowej gospodarki.

 

Art. 88
1. Hipoteka obejmuje roszczenie właściciela o czynsz najmu lub dzierżawy, jednakżedo chwili zajęcia nieruchomości przez wierzyciela hipotecznego właścicielmoże czynsz pobierać.
2. W razie zajęcia nieruchomości zapłata czynszu, dokonana z góry więcej niż zajeden pełny okres płatności przypadającej po zajęciu, nie ma skutku względemwierzyciela hipotecznego, chyba że została ujawniona w księdze wieczystejprzed wpisem hipoteki. Przepisy te stosuje się odpowiednio do rozporządzeniaroszczeniem o czynsz.

 

Art. 89
1. Jeżeli nieruchomość obciążona hipoteką lub jej część składowa jest ubezpieczona,zakład ubezpieczeń może bez zgody wierzyciela hipotecznego zapłacićubezpieczającemu odszkodowanie w celu pokrycia poniesionych przez niegowydatków na przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego. W wypadkutakim zapłata odszkodowania może być dokonywana w ratach płatnych w miaręprzywracania nieruchomości do stanu poprzedniego.
2. Zapłata odszkodowania ubezpieczającemu na inne cele niż przywrócenie nieruchomoścido stanu poprzedniego może nastąpić tylko za zgodą wierzyciela hipotecznego.

 

Art. 90
W razie sprzedaży części nieruchomości obciążonej hipoteką sprzedawca lub kupującymogą żądać, aby wierzyciel zwolnił tę część od obciążenia, jeżeli jest ona stosunkowo nieznaczna, a wartość pozostałej części nieruchomości zapewnia wierzycielowidostateczne zabezpieczenie. Na żądanie wierzycieli kwota uzyskana ze sprzedaży powinna im być wypłacona według pierwszeństwa służących im hipotek.

 

Art. 91
Jeżeli właściciel lub osoba trzecia oddziaływa na nieruchomość w taki sposób, żemoże to pociągnąć za sobą zmniejszenie jej wartości w stopniu zagrażającym bezpieczeństwu hipoteki, wierzyciel może żądać zaniechania tych działań.

 

Art. 92
Jeżeli na skutek okoliczności, za które właściciel odpowiada, wartość nieruchomości uległa zmniejszeniu w stopniu naruszającym bezpieczeństwo hipoteki, wierzycielmoże wyznaczyć właścicielowi odpowiedni termin do przywrócenia nieruchomoścido stanu poprzedniego albo do ustanowienia dostatecznego zabezpieczenia dodatkowego. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu wierzyciel może żądać niezwłocznego zaspokojenia z nieruchomości obciążonej.

 

Art. 93
Jeżeli zmniejszenie wartości nieruchomości naruszające bezpieczeństwo hipotek inastąpiło na skutek okoliczności, za które właściciel nie odpowiada, hipoteka obejmuje przysługujące właścicielowi roszczenie o naprawienie szkody.

 

Oddział 4

Wygaśnięcie hipoteki

 

Art. 94
Wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą wygaśnięciehipoteki, chyba że z danego stosunku prawnego mogą powstać w przyszłości kolejnewierzytelności podlegające zabezpieczeniu. Przepis art. 991 ust. 1 stosuje się odpowiednio.

 

Art. 94¹
Hipoteka zabezpieczająca kilka wierzytelności wygasa z chwilą wygaśnięcia ostatniej wierzytelności, jeżeli nie może już powstać żadna wierzytelność ze stosunków prawnych stanowiących źródło pierwotnie zabezpieczonych wierzytelności.

 

Art. 95
W razie wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej bez ważnej podstawy prawnej hipoteka wygasa po upływie lat dziesięciu.

 

Art. 96 (uchylony)

 

Art. 97
Jeżeli dłużnikowi osobistemu, który zaspokoił wierzyciela hipotecznego, przysługujeroszczenie zwrotne względem właściciela nieruchomości obciążonej albo względemjego poprzednika prawnego, hipoteka przechodzi na dłużnika aż do wysokości przysługującegomu roszczenia. Jednakże gdy wierzyciel został zaspokojony tylko wczęści, przysługuje mu co do pozostałej części pierwszeństwo przed hipoteką dłużnikaosobistego.

 

Art. 98
1. Gdy na skutek zaspokojenia wierzyciela z jednej z nieruchomości obciążonychłącznie jej właściciel uzyskał roszczenie zwrotne względem właściciela nieruchomości współobciążonej albo względem jego poprzednika prawnego, hipotekaobciążająca dotychczas tę nieruchomość jako łączna przechodzi na uprawnionegodo zwrotu, aż do wysokości przysługującego mu roszczenia. Jednakże gdywierzyciel został zaspokojony tylko w części, przysługuje mu co do pozostałejczęści pierwszeństwo przed hipoteką uzyskaną przez uprawnionego do zwrotu.
2. Jeżeli w chwili przejścia hipoteki na uprawnionego do zwrotu ciążą na nieruchomościprawa z pierwszeństwem równym z hipoteką łączną lub z niższym,prawom tym służy pierwszeństwo przed hipoteką uzyskaną przez uprawnionegodo zwrotu.

 

Art. 99
1. Gdy wierzytelność zabezpieczona hipoteką jest wymagalna, a wierzyciel dopuszczasię zwłoki albo też zaspokojenie go napotyka trudności, hipoteka wygasa,jeżeli właściciel nieruchomości złoży zabezpieczoną kwotę do depozytu sądowego,zrzekając się uprawnienia do odebrania jej z powrotem.
2. Wykreślenie hipoteki następuje na wniosek właściciela nieruchomości na podstawieprawomocnego postanowienia sądu o zezwoleniu na złożenie do depozytusądowego oraz dowodu wpłaty zabezpieczonej kwoty do depozytu sądowegoze zrzeczeniem się odebrania jej z powrotem.

 

Art. 99¹
1. Jeżeli od dnia wpisu hipoteki upłynęło dziesięć lat, a nie powstała wierzytelnośćhipoteczna, lecz nadal może powstać, właściciel nieruchomości może żądaćzniesienia hipoteki za odpowiednim wynagrodzeniem.
2. Przepis ust. 1 stosuje się do hipoteki zabezpieczającej kilka wierzytelności takżewtedy, gdy pomimo upływu dziesięciu lat od wygaśnięcia ostatniej wierzytelnościhipotecznej nie powstała żadna wierzytelność podlegająca zabezpieczeniu tąhipoteką.

 

Art. 100
W razie wygaśnięcia hipoteki wierzyciel obowiązany jest dokonać wszelkich czynności umożliwiających wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej.

 

Art. 101
Wierzycielom hipotecznym użytkowania wieczystego, którzy utracili hipoteki wskutekwygaśnięcia użytkowania wieczystego, przysługuje ustawowe prawo zastawu naroszczeniach użytkownika wieczystego o wynagrodzenie za wzniesione przez niegolub nabyte na własność budynki albo inne urządzenia istniejące w dniu zwrotu użytkowanej nieruchomości.

 

 

Oddział 5
Rozporządzanie opróżnionym miejscem hipotecznym

Art. 101¹
1. W razie wygaśnięcia hipoteki właścicielowi nieruchomości przysługuje w granicachwygasłej hipoteki uprawnienie do rozporządzania opróżnionym miejscemhipotecznym. Może on ustanowić na tym miejscu nową hipotekę albo przenieśćna nie za zgodą uprawnionego którąkolwiek z hipotek obciążających nieruchomość.
2. Jeżeli hipoteka wygasła tylko częściowo, właściciel może rozporządzaćopróżnionym miejscem hipotecznym w tej części.

 

Art. 101²
Przepisy art. 101¹ stosuje się również, gdy opróżniło się miejsce wskutek przeniesieniajednej z hipotek na miejsce opróżnione przez inną hipotekę.

 

Art. 101³
1. Jeżeli hipoteka wygasła wskutek egzekucji z nieruchomości, właściciel nieruchomościnie może rozporządzać opróżnionym miejscem hipotecznym.
2. Przy egzekucji z nieruchomości nie uwzględnia się opróżnionych miejsc hipotecznych.

 

Art. 101⁴
1. W razie wykreślenia hipoteki bez jednoczesnego wpisania na jej miejsce innejhipoteki, właściciel nieruchomości może zachować uprawnienie do rozporządzaniaopróżnionym miejscem hipotecznym, jeżeli jednocześnie z wykreśleniemhipoteki uprawnienie to zostanie wpisane do księgi wieczystej.
2. Do wykreślenia wygasłej hipoteki oraz do wpisu uprawnienia do rozporządzaniaopróżnionym miejscem hipotecznym potrzebne jest oświadczenie właścicielanieruchomości.

 

Art. 101⁵
Uprawnienie do rozporządzania opróżnionym miejscem hipotecznym przysługujekażdoczesnemu właścicielowi nieruchomości.

 

Art. 101⁶
Uprawnienie do rozporządzania opróżnionym miejscem hipotecznym nie podlegazajęciu. Ustanowienie hipoteki przymusowej na opróżnionym miejscu nie jest dopuszczalne.

 

Art. 101⁷
Jeżeli nieruchomość stanowiąca przedmiot hipoteki łącznej zostanie zwolniona spodobciążenia, właściciel nieruchomości może rozporządzać opróżnionym miejscemhipotecznym do wysokości sumy hipoteki.

 

Art. 101⁸
Niedopuszczalne jest zastrzeżenie, przez które właściciel nieruchomości zobowiązujesię do nierozporządzania opróżnionym miejscem hipotecznym.

 

Art. 101⁹
Roszczenie wierzyciela hipotecznego o przeniesienie jego hipoteki na miejsceopróżnione przez inną hipotekę może być ujawnione w księdze wieczystej. W takimprzypadku hipoteka uzyskuje przyrzeczone miejsce, z chwilą gdy stało się wolne.

 

Art. 101¹⁰
Hipotece ustanowionej na opróżnionym miejscu hipotecznym lub przeniesionej naopróżnione miejsce hipoteczne przysługuje pierwszeństwo takie samo jak wygasłej hipotece.

 

Art. 101¹¹
Przepisów niniejszego oddziału nie stosuje się do hipoteki na wierzytelności hipotecznej.

 

Rozdział 2 (uchylony)

Rozdział 2¹

Hipoteka na wierzytelności hipotecznej

 

Art. 108¹
1. Do ustanowienia hipoteki na wierzytelności hipotecznej nie jest wymaganeudowodnienie istnienia obciążonej wierzytelności.
2. Spłata wierzytelności hipotecznej obciążonej hipoteką może być dokonana dowysokości tej hipoteki tylko do rąk wierzyciela, któremu ona przysługuje, o ilejego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym. W pozostałychprzypadkach suma odpowiadająca wysokości hipoteki na wierzytelności hipotecznejpowinna być złożona do depozytu sądowego.

 

 

Art. 108²
Jeżeli wierzytelność zabezpieczona hipoteką na wierzytelności hipotecznej oraz obciążonawierzytelność hipoteczna są już wymagalne, wierzyciel, któremu przysługuje hipoteka na wierzytelności hipotecznej, może żądać zapłaty wprost od dłużnika wierzytelności obciążonej; może również dochodzić zaspokojenia z nieruchomości.
 

 

Art. 108³
Jeżeli właściciel nieruchomości dokonał zapłaty do rąk wierzyciela, któremu przysługujehipoteka na wierzytelności hipotecznej, hipoteka na nieruchomości wygasaaż do wysokości sumy uiszczonej przez właściciela.
 

 

Art. 108⁴
Wierzytelność zabezpieczona hipoteką na wierzytelności hipotecznej może być przedmiotem dalszych hipotek.
 

 

Art. 108⁵
W wypadkach nie objętych przepisami działu niniejszego stosuje się do hipoteki na wierzytelności hipotecznej przepisy o zastawie na wierzytelności.

 

 

Rozdział 3

Hipoteka przymusowa

 

Art. 109
1. Wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym,określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, może na podstawie tegotytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika (hipotekaprzymusowa).
2. Jeżeli nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa, hipoteka przymusowa możebyć ustanowiona w wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych.

 

 

Art. 110
Hipotekę przymusową można uzyskać także na podstawie postanowienia sądu oudzieleniu zabezpieczenia, postanowienia prokuratora, na mocy przepisów szczególnychna podstawie decyzji administracyjnej, chociażby decyzja nie była ostateczna,albo zarządzenia zabezpieczenia dokonanego na podstawie przepisów o postępowaniuegzekucyjnym w administracji.

 Art. 110¹
Wierzyciel może żądać wpisu hipoteki przymusowej na sumę nie wyższą niż wynikającaz treści dokumentu stanowiącego podstawę jej wpisu do księgi wieczystej.Jeżeli z dokumentu tego nie wynika wysokość sumy hipoteki, suma hipoteki niemoże przewyższać więcej niż o połowę zabezpieczonej wierzytelności wraz z roszczeniamio świadczenia uboczne określonymi w dokumencie stanowiącym podstawęwpisu hipoteki na dzień złożenia wniosku o wpis hipoteki. 

 

Art. 111 (uchylony)

Art. 111¹
1. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, łączne obciążenie kilku nieruchomości hipotekąprzymusową jest niedopuszczalne, chyba że nieruchomości te są już obciążoneinną hipoteką łączną albo stanowią własność dłużników solidarnych.
2. Podział zabezpieczenia między poszczególne nieruchomości zależy od uznaniawierzyciela.

 

Art. 112 (uchylony)

 

 

Dział III

Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe

 

Art. 113 (pominięty).

 

Art. 114

Księgi wieczyste istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stają się księgami wieczystymi w rozumieniu tej ustawy.
 

Art. 115

Skutki wpisów, które zostały dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a które według tej ustawy nie są dopuszczalne, podlegają przepisom dotychczasowym.
 

Art. 116
1. Postępowanie wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy toczy sięwedług przepisów tej ustawy.
2. Czynności dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są skuteczne,jeżeli nie naruszyły przepisów dotychczasowych.

 

Art. 117
Treść hipotek istniejących w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy oraz hipotekwpisanych po tym dniu na podstawie tytułów dotychczasowych powstałych przeddniem wejścia w życie tej ustawy oraz ich przeniesienie, obciążenie, zmiana treścilub pierwszeństwa albo zniesienie podlega przepisom tej ustawy, chyba że przepisyponiższe stanowią inaczej.

 

Art. 118
Przepisy niniejszej ustawy o zakresie obciążenia hipoteką oraz o ochronie hipotekistosuje się także do hipotek, długów gruntowych i długów rentowych istniejących wdniu wejścia w życie tej ustawy.
 

Art. 119
Listy hipoteczne, a także listy długów gruntowych i rentowych w rozumieniu kodeksucywilnego niemieckiego, wydane przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 11października 1946 r. – Prawo rzeczowe, pozostają w mocy, jeżeli zostały zarejestrowanew trybie przewidzianym w dekrecie z dnia 10 grudnia 1946 r. o rejestracji iumarzaniu listów hipotecznych, listów długów gruntowych i rentowych, wydanychprzed dniem 1 września 1939 r. (Dz.U. z 1947 r. Nr 5, poz. 19).

 

Art. 120 (uchylony)

Art. 121
Na obszarze byłej mocy obowiązującej prawa o ustalaniu własności dóbr nieruchomych,o przywilejach i hipotekach z 1818 r. – prawa, które nie mogły być wpisanedo księgi wieczystej ze względu na brak zgody wierzycieli hipotecznych, lecz zostałyujawnione przez zastrzeżenia, mogą być wpisane bez tej zgody z pierwszeństwemwynikającym z zastrzeżenia ujawnionego w księdze dotychczasowej.
 

Art. 122
Jeżeli ograniczenie możności rozporządzenia nieruchomością lub prawami rzeczowymina nieruchomości, które przestało być wiążące, jest nadal wpisane w księdzewieczystej, wykreślenie jego może nastąpić z urzędu.

 

Art. 123

1. Dla nieruchomości, które nie mają założonych ksiąg wieczystych albo którychksięgi zaginęły lub uległy zniszczeniu, prowadzi się we właściwych sądach rejonowych,do czasu założenia ksiąg, zbiory dokumentów przeznaczone do składaniawniosków i dokumentów dotyczących ograniczonych praw rzeczowych iograniczeń w rozporządzaniu tymi nieruchomościami. Jednakże złożenie dokumentudotyczącego hipoteki dopuszczalne jest, gdy przepis szczególny na to zezwala.
2. Do ustroju zbioru dokumentów oraz do postępowania o złożenie dokumentów dozbioru stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 2 działu I.
3. Złożenie dokumentów do zbioru na podstawie postanowienia sądu rejonowegoma wszelkie skutki wpisu w księdze wieczystej, z wyjątkiem przewidzianych wprzepisach o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, chyba że przepisszczególny dotyczący rękojmi stanowi inaczej.

 

Art. 124
1. Zbiory dokumentów istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stają sięzbiorami dokumentów w rozumieniu tej ustawy. Przepis art. 114 stosuje się odpowiednio.
2. Złożenie dokumentów do zbioru może nastąpić tylko wtedy, gdy dokument określonyw art. 123 ust. 1 ma być złożony do zbioru już istniejącego. Jeżeli do zbioruma być złożony dokument dotyczący prawa własności albo brak jest zbioru,zgłoszenie wniosku o złożenie dokumentu do zbioru traktuje się jak zgłoszeniewniosku o założenie księgi wieczystej.
3. W postępowaniu o złożenie dokumentu do zbioru wszczętym przed dniem wejściaw życie niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio przepisy art. 116.
 

Art. 125
1. Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, wyda:
1) szczegółowe przepisy o prowadzeniu ksiąg wieczystych założonych po dniuwejścia w życie dekretu z dnia 11 października 1946 r. – Prawo o księgachwieczystych,
2) szczegółowe przepisy o prowadzeniu zbioru dokumentów oraz o postępowaniuw tych sprawach.
2. Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, może określić termin utratymocy prawnej ksiąg wieczystych założonych przed dniem wejścia w życie dekretuz dnia 11 października 1946 r. – Prawo o księgach wieczystych, zasadyprowadzenia tych ksiąg do czasu utraty przez nie mocy prawnej, zasady zakładanianowych ksiąg wieczystych dla nieruchomości, których księgi wieczysteutraciły moc prawną, oraz zasady zwalniania od opłat sądowych w sprawachzwiązanych z utratą mocy prawnej ksiąg wieczystych.

 

Art. 126
Tracą moc:
1) dekret z dnia 11 października 1946 r. – Prawo o księgach wieczystych (Dz.U.Nr 57, poz. 320 i z 1950 r. Nr 38, poz. 349),
2) utrzymane w mocy przez art. III pkt 3 oraz art. XVII ustawy z dnia 23 kwietnia1964 r. – Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 94 iz 1974 r. Nr 24, poz. 142) art. 14-27, 190-249, 290-293, 295 oraz w zakresieksiąg wieczystych i hipoteki art. 114, 115, 118-120, 122-126 i 300 § 2 dekretuz dnia 11 października 1946 r. – Prawo rzeczowe (Dz.U. Nr 57, poz. 319, z1950 r. Nr 34, poz. 312, z 1954 r. Nr 41, poz. 184, z 1961 r. Nr 32, poz. 159, z1962 r. Nr 38, poz. 166 i z 1964 r. Nr 16, poz. 94),
3) utrzymane w mocy przez art. III pkt 4 oraz art. XVIII ustawy z dnia 23 kwietnia1964 r. – Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 94 iz 1974 r. Nr 24, poz. 142) w zakresie ksiąg wieczystych i hipoteki art. XIXXXV,XXXVII, XXXVIII, XL-XLVI, L i LIV-LXIII dekretu z dnia 11 października1946 r. – Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgachwieczystych (Dz.U. Nr 57, poz. 321, z 1950 r. Nr 38, poz. 349, z 1953 r.Nr 29, poz. 113, z 1960 r. Nr 54, poz. 311 i z 1964 r. Nr 16, poz. 94),
4) ustawa z dnia 16 listopada 1964 r. o przekazaniu państwowym biurom notarialnymprowadzenia ksiąg wieczystych (Dz.U. Nr 41, poz. 278).

 

Art. 127
Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie niniejszej ustawy obowiązują przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z przepisami tej ustawy.
 

Art. 128
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1983 r

 

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 126, poz.1070, Nr 141, poz. 1178, Nr 144, poz. 1208, Nr 153, poz. 1271, Nr 169, poz. 1385 i 1387 i Nr 241,poz. 2074, z 2003 r. Nr 50, poz. 424, Nr 60, poz. 535, Nr 65, poz. 594, Nr 228, poz. 2260 i Nr 229,poz. 2276, z 2004 r. Nr 64, poz. 594, Nr 68, poz. 623, Nr 91, poz. 870, Nr 96, poz. 959, Nr 121, poz.1264, Nr 146, poz. 1546 i Nr 173, poz. 1808, z 2005 r. Nr 83, poz. 719, Nr 85, poz. 727, Nr 167,poz. 1398 i Nr 183, poz. 1538, z 2006 r. Nr 104, poz. 708, Nr 157, poz. 1119, Nr 190, poz. 1401 i Nr245, poz. 1775, z 2007 r. Nr 42, poz. 272 i Nr 112, poz. 769, z 2008 r. Nr 171, poz. 1056, Nr 192,poz. 1179, Nr 209, poz. 1315 i Nr 231, poz. 1546 oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 42, poz. 341, Nr65, poz. 545, Nr 71, poz. 609 i Nr 127, poz. 1045.

« poprzednia		następna »